آن سوی مرزها: آوای در حاشیه ماندگان (آزارهای عاطفی و جنسی زنان در سرزمین جدید)

شهناز شیردلیان، دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی است که حوزه پژوهش او، عمدتا مسائل زنان است. پروژه دکترای او در مورد سلامت اجتماعی زنانِ جنوب ایران، تحت تاثیر روابط رسمی(روابط شغلی) و غیررسمی(روابط خانوادگی، دوستان و همسایگان) آنها است. وی به مدت یکسال و نیم در دانشگاه لینشوپینگ سوئد، در دپارتمان رمسو(REMESO) زیر نظر پروفسورکاترین لندستروم، فرصت مطالعاتی خود را گذرانده است.
کتاب حاضر، با مطالعه موردی، روش کیفی و با استفاده از ابزار مصاحبه، به مسائل زنان مهاجر(پناهنده‌‌) ایرانی که در سوئد زندگی می‌کنند، پرداخته است. زنانی که نداشتن اجازه اقامت و عدم هیچ‌گونه حمایتی در زمینه مسکن، پوشاک، غذا و اجازه‌ی کار، آنها را در موقعیتی بسیار ضعیف و آسیب‌پذیر قرار داده است. بلاتکلیفی و عدم وجود هیچ‌گونه حمایتی در جامعه میزبان(سوئد)، آنها را دچار چنان رنج‌هایی می‌کند که با کلمات قابل توصیف نیستند؛ آنها هیچ می‌شوند، انگار اصلا وجود ندارند. از هر حقوقی محروم می‌شوند در حالیکه زنده‌اند و حق حیات دارند. احساس پوچی و بی‌ارزشی، کمترین چیزی است که به سراغ آنها می‌آید. بحران هویت، بخشی از این رنج‌هاست! این شرایط، زمینه را برای بروز خشونت‌ها و سوءاستفاده‌ها، به خصوص خشونت‌های عاطفی و جنسی، نسبت به این زنان فراهم کرده است. زنانی که به دلیل قوانین تبعیض‌‌آمیز علیه زنان، کشور خود را ترک کرده و به امید رهایی، رنج‌های مهاجرت را به جان خریده‌اند، در سوئد نیز به همان شرایطی گرفتار می‌شوند که از آن فرار کرده‌اند. میلان کوندرا می‌گوید: «با درون پر از درد، خواهیم نوشت، هیچ انسان خوشبختی، سرزمینش را ترک نمی‌کند». بسیاری از زنان، بخاطر ترس از مورد قضاوت قرار گرفتن و در نتیجه سرزنش شدن و پیدا نکردن راه‌ چاره، دردها و رنج‌های حاصل از خشونت‌های عاطفی و جنسی را به اسرار مگویی مبدل می‌کنندکه در سینه‌هایشان می‌ماند؛ تبدیل به قصه‌های پردردی می‌شود که عمدتا در پستوی ذهن‌ها، مدفون می‌شود و مجالی برای بروز آنها پیدا نمی‌شود. حرف‌های حبس‌شده در سینه‌ها که به زبان نیامده‌اند و گفتن از آنها، خالی از دردسر نیست. زیرا گفتن حقیقت برای آنها خطرناک است، آن هم از زبان کسانی که از هیچ حقوق تعریف شده‌ی انسانی و قانونی، بخاطر نداشتن اجازه اقامت، برخوردار نیستند. انسانهایی که در حاشیه مانده‌اند و صدای آنها شنیده نمی‌شود. آنها با شعله‌های آتشی که از دور دیده‌اند، به امید رسیدن به نور و روشنایی، راه سختی را برای رسیدن به سوئد پیموده‌اند، ولی چیزی جز دود، نصیب آنها نشده است. آنها از یک طرف، با درد و رنج کَنده شدن از تمام آنچه یک انسان را زنده نگه می‌دارد و بریدن از همه دلبستگی‌هایی که در وطن خود داشته‌اند و از طرف دیگر، بخاطر تن‌های به یغما رفته و روح‌های زخم‌خورده خود در سوئد، نه توان ماندن دارند، نه پای رفتن. داستان‌های زندگی این زنان در غربت که عمدتا از تحصیلات عالی و مهارت‌های زیادی برخوردار هستند، دردناک است!